Maher Zain - İnşallah

İnşallah   HAK   seninle..

Berat, rahmet ve mağfiret gecesidir..

Berat, berâet kelimesinin Türkçedeki kullanılışı olup, berî olma, aklanma, temiz ve suçsuz çıkmak demektir. 

Kamerî aylardan olan Şaban ayının on beşinci gecesini değerlendirenler de tövbe ve istiğfarlarla günahlardan temizlenip, arındıkları için o geceye Berat Gecesi anlamında "Leyle-i Berat" denilmiştir.

Bu gecenin dört adı vardır. "Mübarek gece", "Berae gecesi", "Sakk gecesi" ve "Rahmet gecesi". Berae ve Sakk gecesi denilmesi hakkında da denilmiştir ki, haraç tamamen alındığı zaman beraetlerini (temize çıkmalarını) dile getiren bir senet yazıldığı gibi, Allah Teâlâ da bu gece mü'min kullarına beraet yazar. Berat Gecesi'nde, yaratılmışların bir yıl içindeki rızıklarına, zengin veya fakir, aziz veya zelil olacaklarına, yaşayıp yaşamayacaklarına, ecellerine ve benzeri hususlardaki bilgilerin Cenab-ı Hakk tarafından uygulanmak üzere meleklere intikal ettirildiği bildirilmektedir.

Sahih bir hadise dayandırılmamakla beraber bu gecenin mübarek bir gece olduğu ve bir ibadet şekli belirlemeden değerlendirilmesinde büyük faziletlerin bulunduğu alimler tarafından genellikle kabul edilmiştir. Zira Duhan Sûresi'nde sözü edilen (44/3-5) "mübarek bir gece"den maksat her ne kadar çoğunlukla ve sahih görüşe göre Kadir Gecesi ise de, bunun Şaban'ın onbeşinci gecesi olduğu görüşünde olanlar da vardır. 

Bu gecede Allah Teâlâ, gelecek senenin Berat Gecesi'ne kadar bir senelik işleri tedbîr, takdir ve tayîn eder. O yıl içinde ölecek olanların isimleri yaşayanların defterinden, ölüler defterine geçirilir. O sene hacca gidecekler yazılır. Hiçbir şey tedbîr, tayin ve yazılandan fazla veya noksan olmaz. Müslümanlar tarafından bu gecenin derin bir saygı ve heyecan ile kutlanmasının sebebi budur. Bu geceye mağfiret gecesi de denmiştir. Çünkü bu gecede pek çok kimseyi Cenab-ı Hakk'ın affedeceği Peygamberimiz tarafından bildirilmiştir. Peygamberimiz bu geceyi ibadetle geçirmiştir. 

Beyhakî'nin Alâ b. el-Haris kanalıyla rivayet etmiş olduğu bir hadiste Hz. Aişe (r.anha) şöyle demiştir: "Peygamberimiz (sas) bir gece kalktı namaz kıldı. Secdeyi öyle uzattı ki secdede öldü sandım. Bunu görünce kalktım. Elimle ayağına dokununca kımıldadı (sevindim) ve yerime döndüm. Secdede şöyle niyaz ettiğini duydum:

-Allah'ım, azabından affına, gadabından rızana sığınıyor, Senden yine Sana iltica ediyorum. Şanın yücedir. Sana yaptığım senayı Senin kendine yaptığın senaya denk bulmuyorum. Sana gereği gibi hamdetmekten acizim.

Başını secdeden kaldırıp namazı bitince;

-Aişe, Allah'ın Resûlü sana haksızlık edecek mi sandın? buyurdu. Ben;

-Hayır, vallahi, ya Resûlallah, böyle sanmadım. Ancak secdede uzun süre kaldığın için öldün sandım, dedim. Bunun üzerin Peygamberimiz (sas);

-Bu gece Şaban'ın on beşinci gecesidir. Allah Teâlâ Şaban'ın on beşinci gecesinde kullarına rahmetiyle tecelli buyurarak af dileyenleri bağışlar, merhamet isteyenlere rahmet eder, içini kin bürümüş olanları ise kendi hallerine bırakır." (Et-Terğib ve't-Terhib, c:2, s.119, 1968, Beyrut) buyurdu. 

Bu gecenin mânevî değeri sebebiyle namaz, Kur'an okuma, dua ve istiğfar ve diğer hayırlı işlerle geçirilmesi müstehaptır. Sevgili Peygamberimiz (sas) bu gecenin ibadetle geçirilmesini, gündüzünde oruç tutulmasını tavsiye etmiştir. Resûlullah (sas), Şaban ayında çokça oruç tutardı. Hz. Aişe "O'nun Şaban ayında olduğu kadar (nafile) oruç tuttuğunu görmedim." buyurmuştur. 

Berat Gecesi kulluk görevini hakkıyla yerine getiremedikleri için üzülenlerin Allah'a yönelerek O'nun rahmet ve mağfiretine sığınma imkân ve fırsatına kavuşacakları müstesna bir gecedir. Bu geceyi fırsat bilerek Yaratan'a, yaratılmışlara karşı görev ve sorumluluklarımızı yeniden gözden geçirelim. Aramızdaki sevgi-saygı bağını, dayanışma ve kaynaşma ruhunu pekiştirelim. 

Bu gecenin beş özelliği vardır

 

1. Bu gecede önemli işlerin seçimi ve ayırımı yapılır.

2. Bu geceyi ibadetle geçirenlere yardımcı olması amacıyla Allah tarafından melekler gönderilir.

3. Bu gece bağışlanma ve af gecesidir.

4. Bu gecede yapılan ibadetlerin fazileti çok büyüktür.

5. Bu gecede Peygamberimiz (sas)'e şefaat yetkisinin tamamı verilmiştir. Peygamberimiz (sas), Şaban ayının on üçüncü ve on dördüncü, geceleri ümmeti hakkında şefâat istediğinde kısım kısım verilmiş, fakat on beşinci gecede talepte bulunduğunda şefâatin tamamı ihsan buyurulmuştur. 

Dr. Emine Gümüş Böke  

 ♥

♥

♥

 

Mağfiret yağmurunda bağışlamak ve rızaya erenlerden olmak duasıyla..

Hayırlı kandiller.. 

Yarın Berat KandiLi..

Bu gelen gece olan Leyle-i Berat, bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve mukadderat-ı beşeriyenin proğramı nev'inden olması cihetiyle Leyle-i Kadr'in kudsiyetindedir. 

Herbir hasenenin Leyle-i Kadir'de otuzbin olduğu gibi, bu Leyle-i Berat'ta herbir amel-i sâlihin ve herbir harf-i Kur'anın sevabı yirmibine çıkar.

 Sair vakitte on ise, şuhur-u selâsede yüze ve bine çıkar. 

Ve bu kudsî leyali-i meşhurede onbinler, yirmibin veya otuzbinlere çıkar.

 Bu geceler, elli senelik bir ibadet hükmüne geçebilir. 

Onun için elden geldiği kadar Kur'anla ve istiğfar ve salavatla meşgul olmak büyük bir kârdır.

Şualar

~~~♥~~~

"Allah'ım! Sen seni anlatan dilleri,
Seni anlatan halleri,
Uğrunda geçen gúnleri,
Sevginle dolup taşan kalpleri ihsan eyle.
Îlahi iman verdin daim eyle,
Îhsan verdin kaim eyle,
Bu duaya ''amin'' diyenleri,
CENNETÎNLE CEMALÎNLE MÚŞERREF EYLE..."

Amin..

Hayırlı kandiller..
Selam ve Dua ile..

Sana Sığınırım..

* Hayırlı Cumalar..

Allah’ım, hüzün ve kederden Sana sığınırm,

 Acizlikten ve tembellikten Sana sığınırım,

 Korkaklıktan ve cimrilikten Sana sığınırım..

Borç baskısından ve insanların kahrından Sana sığınırm..

Hazreti Muhammed (asm)

~~~

Ebu Ümame diyor ki:

Bunları dedim, Cenab-ı Allah keder ve sıkıntımı giderdi
ve borcumu ödeme imkanı verdi.

Ebu Davud, Salat, 1555.

Fatmanın namazı..

Her gönlün nasibi değildir secde..

..

Gitmek İstiyor Bazen Adamın Canı.. 
Alıpta Cebine Kelime-i Şehadeti!

  Erdem Arslan

Mihraçımız olsun ki..

" Her hasenenin sevabı başka vakitte on ise, Receb-i Şerifte yüzden geçer, Şâban-ı Muazzamda üç yüzden ziyade ve Ramazan-ı Mübarekte bine çıkar ve Cuma gecelerinde binlere ve Leyle-i Kadirde otuz bine çıkar.

 Bu pekçok uhrevî faydaları kazandıran ticaret-i uhreviyenin bir kudsî pazarı ve ehl-i hakikat ve ibadet için mümtaz bir meşheri ve üç ayda seksen sene bir ömrü ehl-i imana temin eden şuhûr-u selâsenizi (üç aylarınızı) tebrik ediyoruz."

 (Şuâlar, s. 416)

“Âyetlerimizden bir kısmını ona göstermek için kulunu bir gece Mescid-i Haram'dan alıp çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ'ya seyahat ettiren Allah, her türlü noksandan münezzehtir. Şüphesiz ki O her şeyi hakkıyla işiten, herşeyi hakkıyla görendir.” 

(İsra Suresi, 1)

Pek cömert ve sonsuz kudret ve ilim sahibi Rabbim Mihrac'ı yaşamayı ve dahi yaşatmayı nasip etsin inşAllah..

Rabbim mihracımız olsun ki; bütün dünyevi meşgalelerden arınıp kapında durabilelim..

Kapında durup da rızana ve affına talip olabilelim inşAllah..

 

Hayırlı, huzurlu, dualarla ve ibadetlerle taçlanan istifade dolu bir kandil geçirmemizi diliyorum..

Selametle..

Hayırlı cumalar..

 

Peygamberimiz, 

"En çabuk kabul olunan dua, huzurda olmayanların birbirine ettiği duadır." 

buyurmuştur.

Ebu Davud, Salat, 1535

~~~
 

Rabbim maddi-manevi hastalıklarımıza şifalar veriri misin..?

Günahlara batmış, dünyaya öylesine dalmış biz kullarını affeder misin..?

Sen ki kalpler kabedir yıkmayın buyurmuşsun.. Kabelerimizi tertemizler misin..? 

Senin rızan için kırmayan ve kırılmayan kullardan eyler misin..?

Medine'de Zaman..

...

İncitme..

" Sakın çok sıcak deyip soğuğun rabbini incitme.. "

Gel Dost'a gidelim gönül.. Gel Mekkeye- Medineye Kutlu diyara gidelim..

Bu cici kadar mutluyum şükürler olsun Rabbime..

Şurada bahsettiğim iki güzel gelişmeden biri tayin meselemiz belli oldu Elhamdülillah..

Şükürler olsun ki; Rabbim sebebleri bir araya getirdi ve bizi sevindirdi yine..

Ve asıl ikinci gelişme ise; bize bakan yönüyle sevdiceğim, minnik misafirimiz ve en sevdiğimiz canlar ile Dost'a gitmeye niyet etmiştik..

Eğer Rabbim de kendisine bakan yönüyle ihsan da bulunup nasip ederse hafta Umreye gideceğiz inşAllah..

İnşAllah..

İnşAllah..

İnşAllah nasip olur..

Gitmek.. Kabul olunmak.. Hissetmek..

Sözler diziliyor kalpte ama dilden bir türlü dökülmüyor..

Utançtan..

Heyecandan..

Korkudan..

Şüphesiz ki biz bu nimet ve ikramlara başta nefsim için layık olmasak da Rabbimiz  ne yücesin ki fazlından, kereminden verdiğin ikramlarla sadece hayali ile bile bu kadar mutlu ediyorsun..

Rabbim aslıyla da yüz yüze, yürek yüreğe olmayı nasip et lütfen..

 

Bayramdır..

"Günahsız geçen her gün bayramdır."

 [ Hz. Ali ]

 

  Kimseye bir şey söyleyemem,işin kötü tarafı..

Hayat devam ediyor diyecekler..

Aldırma diyecekler,geçer deyip geçiştirecekler..

Hayatın devam ettiğini sürekli hatırlatıp durmaları ne ilginç insanların..

Sanki kendilerini de inandırmaya çalışıyorlar..

Her acı çekene hayatın devam ettiğini hatırlatmalarından nefret ediyorum..
 

Tarık Tufan

Dilin zehiri yalan..

Yalanın kendisi de gölgesi de her yana öyle bir yansıyor ki kalpler de diller de artık onsuz olmuyor! Ruha musallat olan bu davranış, bizi yalan abidesine dönüştürme yolunda hızla ilerliyor. Lakin Sıdk Sarayı'nın Sultanı, bu illeti münafıklık alameti olarak nitelendiriyor.

Yalan söylemenin kötü bir davranış olduğunu masal kahramanlarından Pinokyo aşılamıştır bize. Bu tahta çocuk, doğru sözden ne zaman ayrılsa burnu uzar da uzar, yalancılık başına iş açar. Masalı dinleyen her minik, küçücük bilinçaltına 'yalan kötüdür' postitini asar. Fakat gün gelir, minik zihinler de yalanı öğrenir. Hatta doğruluğun terk edildiği ilk anda burun kontrol edilir. Bakılır ki somut bir değişiklik yok, yalana devam edilir. Herkesin yalan söyleme konusunda gayet rahat olduğu bu çağda Pinokyo misali burunlar uzasa hiç fena olmaz! Gerçi bu virüsün hayatımızı işgal ettiğini anlamak için birkaç dakika etrafımızı seyretmemiz yeterli. Örneğin otobüste yanınızda oturan beyefendinin telefonu çalıyor. Açtığında kendisine nerede olduğunu soran kişiye, bulunduğunuz yeri değil de beş durak sonrasını söylüyor ve iki dakikaya orada olacağını ifade ediyor. Ya da evdeyken arkadaşınız arıyor, anneniz telefonu size vermek üzereyken 'yok de, yok de' diye işaret ediyorsunuz. Ödevini yapmayan öğrenci öğretmene, işe geç kalan eleman patronuna, aile çocuğuna, çocuk arkadaşına derken liste uzayıp gidiyor, en basit konularda bile yalana başvuruluyor. Kısacası lisanı nezih tutmak artık maharet istiyor. Atalarımızın dediği gibi artık yalancının mumu yatsıya kadar değil daha uzun süre yanıyor veya yalancının evi yanınca herkes inanıyor! Çünkü bu konuda Oscar'a aday tavırlar sergileniyor! 

Bir ortamda yalan veya yalancılık üzerine de bahis açılmayagörsün. Hemen yalanın affedilmez bir suç olduğunu dile getirir, bize söylenmesine tahammül edemeyeceğimizin altını çizeriz. Peki günlük hayatta sarf ettiğimiz yalanlar için tövbe kurnalarına koşup, kizb kapısından süzülen ve ruhumuza işleyen yalan kokusunu atmak için çabalıyor muyuz? Şahsında fevkalade bir sıdk bulunan Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sözlerini ya da Allah'ın "Yalan sözden sakınınız!" (Hac, 22/30) kelamını gözden kaçırıyor muyuz ki pervasızca doğruluktan ayrılıyoruz? 

Fatih Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden Yrd. Doç. Dr. Hasan Yenibaş da yalanın hayatımızı istila ettiği görüşünde. O, bu konuda dinin anlayışıyla toplumun algısının birbirinden farklılaştığını düşünüyor. Doğrulukla yalanı aynı rafta satılan iki ürüne benzetiyor. Fakat yalan, diğerinden çok satıyor. Yenibaş'a göre, doğruluğun zirvede olduğu Asr-ı Saadet döneminde aldatmanın en küçüğüne bile prim verilmezken bugün hayatın her alanı bu virüsler tarafından kuşatılmış durumda. Hatta dinin yalan dediğine toplum öyle demiyor. Örneğin birilerini güldürmek için şaka maksatlı sözler sarf ediyoruz ve bunun yalan olmadığını iddia ediyoruz. Lakin Efendimiz "Yazıklar olsun o kimseye ki, insanları güldürmek için konuşur ve yalan söylerler! Yazık ona, yazık ona." diyor. Zira Allah Resulü ashabıyla şakalaşıyor ancak O (sallalahu aleyhi ve sellem), latifelerini latif bir biçimde yapıyor ve sadece doğruyu söylüyor. 

Bir şeyi ifade ederken olduğundan fazla ya da az göstermek için onu abartarak anlatma anlamına gelen mübalağa da hayatımıza nufüz ediyor. Olanı olduğundan farklı gösterme illeti, dilimizi hükmü altına almış durumda. Her gün gazete ve televizyonlarda gördüğümüz haberler de buna örnek teşkil ediyor. Yapılan bir mitinge yüz kişi katılmışsa 'Binlerce insan geldi, alan doldu taştı' gibi beyanlarla bire bin katılıyor. Mübalağa için illa ekrana bakmaya lüzum yok tabii. En basit konuları bile çok rahat abartıyoruz. Ancak Fethullah Gülen Hocaefendi mübalağanın zımnî yalan olduğunu söylüyor. Bediüzzaman Said Nursî de "Hangi şeyi vasfetsen, olduğu gibi vasfet. Medhin mübâlağası zemm-i zımnîdir." şeklinde ifade ediyor. 

Bir kusur, kabahat ya da suç için geçerli sebepler ileri sürmeyi ve onun hoş görülmesi amacıyla bahaneler sayıp dökmeyi ifade eden 'mazeret' de insanı yalana sürüklüyor. Bazı kimseler, hatalarını kabul etmeye bir türlü yanaşmayıp başkalarını suçluyor ya da olmadık bahaneler sıralayarak işin içinden sıyrılmaya çalışıyor. Hocaefendi mazeret döktürmenin de zımnî bir yalan olduğunu belirtiyor ve "Bir suç işlemek veya bir günaha girmek kötüdür, çirkindir; fakat o suça veya günaha mazeret bulma istikametinde beyanda bulunmak daha kötü ve daha çirkindir. Hatanın hoş görülmesi ya da suçun affedilmesi için 'şöyle olmuştu, böyle vuku bulmuştu' diyerek mazeretler ileri sürmek ve o türlü bahanelerin arkasına sığınarak kendini temize çıkarma kastıyla sözü eğip bükmek vebali, daha da katlamak demektir. Çünkü böyle bir davranış, nefsi tezkiye etmenin, kendi kusurlarını hiç görmemenin, ahirette her şeyin hakikatinin ayan beyan ortaya çıkacağını düşünmemenin ve dolayısıyla bağışlanma arayışında olmamanın ifadesidir." diyor. 

Hocaefendi, muğlâk bir ifade kullanarak muhatabın bir meseleyi olduğundan farklı anlamasını sağlama ve açık olmayan bir beyanla asıl maksadı gizleme manalarına gelen tarîze de açıklık getiriyor. selef-i salihînin, bunu da zımnî yalan kategorisinde ele aldığına değiniyor. 

İlahiyatçı Yenibaş da yalancılığın münafıklık alameti olduğunu hatırlatıyor. Nitekim hadiste konuştuğu zaman yalan söyleyen, emanete hıyanet eden, verdiği sözde durmayan kişilerin münafıklık alameti taşıdığına işaret ediliyor. Allah da Bakara Sûresi'nin 10. ayetinde "Kalplerinde münafıklıktan kaynaklanan bir hastalık vardır. Allah da onların hastalıklarını artırmıştır. Söyledikleri yalana karşılık da onlara elem dolu bir azap vardır." buyuruyor. 

Ayrıca yalan, kişiye duyulan emniyet ve sadakat hislerini ortadan kaldırıyor. Çünkü hayatında birkaç defa yalan söylemiş biri, daha sonra kendisinden sudur edecek bütün doğruluklara gölge düşürmüş oluyor. "Söylediğim yalan küçük." diyerek onu meşrulaştırma yolu tercih ediliyor. Ancak bu masumiyet zırhı, yalanın hükmünü değiştirmiyor. Allah, değişik türevleriyle Kur'an'da üç yüzden fazla âyette kizbe yer vererek yalan sözden sakınmayı emrediyor. Bu dil belası, insanın manevî latifelerini de öldürüyor. Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bir sözünde bunun kalbi karartacağına işaret ediyor, bir başka sözünde "Şüphesiz ki sözde ve işte doğruluk hayra ve üstün iyiliğe yöneltir. İyilik de cennete iletir. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında sıddîk (doğrucu) diye kaydedilir. Yalancılık yoldan çıkmaya (fucûr) sürükler. Fucûr da cehenneme götürür. Kişi yalancılığı meslek edinince Allah katında çok yalancı (kezzâb) diye yazılır." buyuruyor. 

YALANIN CAİZ OLDUĞU YER VAR MI?
Yalan toplumu temelinden sarsan, zihne ve kalbe kir pompalayan bir illet olarak karşımıza çıkıyor. Dinimizde yalan söylemek kesin olarak haram kılınmış ancak maslahata binaen bazı durumlarda buna cevaz verilip verilmediği tartışılıyor. Müslim'de İbn Şihab ez-Zuhrî'nin kendi ifadesine göre dargınları barıştırmak, eşlerin arasını bulmak ve savaşta düşmanı şaşırtmak maksadıyla yalana izin veriliyor. 

Bu konuda âlimler arasında farklı görüşler beyan edilse de hadis ulemâsının ekserisi, yalanın mutlak sûrette yasaklandığı görüşünde birleşiyor. Ancak izin verilen üç yer için tevriye ve ihâm yolunun geçerli olduğu ifade ediliyor. Birkaç manası olan bir kelimenin en uzak anlamının kastedilerek söylenmesi tevriye, iki manası olan bir kelimenin yine uzak anlamının kastedilmesine ihâm deniyor. Örneğin savaş esnasında düşmana "Kralınız öldü." denilirken düşmanın daha önceki krallarından birinin öldüğü kastediliyor. Yani ihâma başvuruluyor. 

Said Nursî de zamanın bu hükümleri neshettiğini beyan ediyor. O, İşaratü'l-İcaz'da "Evet, kat'î ve zarurî bir maslahat için bir mesağ-ı şer'î (izin) vardır. Fakat hakikate bakılırsa, maslahat dedikleri şey bâtıl bir özürdür. Zira usûl-i şeriatta takarrür ettiği (karar kıldığı) vecihle, mazbut ve miktarı muayyen olmayan bir şey, hükümlere illet ve medar olamaz; çünkü miktarı bir had altına alınmadığından suistimale uğrar. Maahaza, bir şeyin zararı menfaatine galebe ederse, o şey mensuh ve gayr-i muteber olur. Maslahat, o şeyi terk etmekte olur." diyerek bu zamanda yalanın cevaz verildiği noktaları men ederek, hadis ulemasının görüşünü destekliyor. 

Hocaefendi de "Ne kadar doğru varsa hepsini bir anda söyleme gibi bir mükellefiyetimiz yok; fakat, illa konuşacaksak, doğru sözlü olmadan başka yolumuz da yok." diyor. 

YALAN ALIŞKANLIĞA DÖNÜŞÜR
İşine geç kalan memurun söylediği bahaneden tutun da ödevini yapmayan öğrencinin uydurduğu yalana varıncaya dek gün boyu sayısız aldatmacayla karşılaşıyoruz ya da kendimiz yalana sığınıyoruz. Ancak bu davranış, ikiyüzlülük, değersizlik, hayasızlık, sürekli kaygı gibi hislerle kol kola girerek bireyin psikolojisini de etkiliyor, kişiliğini zedeliyor. Psikolog Müge Kiremitçi'ye göre kişinin sosyal hayata uyum sağlayabilmesi için kendi iç dünyası ile dış gerçeklik arasında uyum olması gerekiyor. Eğer birey bu dengeyi yakalarsa karşısındaki insanlarla sağlıklı iletişim kuruyor. Aksi takdirde kişilik sorunları ve yalan söyleme davranışı karşımıza çıkıyor. Bu tutumunu sürdürenler bir süre sonra yalanlarla örülü bir hayat yaşamaya başlıyor. Kişi bazen gerçeklik duygusunu yitiriyor, bazen de –mış gibi yaşamaya başlıyor. Örneğin magazin programlarını seyredenler, sosyetik mekânların isimlerini ezberleyerek oraya gidiyormuş gibi anlatıyor ya da söylediği sözün yalan olduğunu unutarak onun sahte gerçekliğine kapılıyor. Kiremitçi, yalanın zamanla kişiliğin bir parçası olduğunu, karakteri zayıflattığını söylüyor ve mitomaniye (yalan söyleme hastalığı) değiniyor. Bu hastalığın temelinde kişinin odak noktası haline gelme isteği yatıyor. Ön plana çıkmak için söylenen yalanlar başlangıçta işe yarasa da, sonraları hasta kendi oyununa kendini kaptırarak yalanın dozunu artırıyor. Mitomani başka ruhsal hastalıklar ya da kişilik bozuklukları ile beraber olduğu için ilk bakışta fark edilmiyor. h.kose@zaman.com.tr

Çocukluk döneminde yalan 

Bulunduğu ortamda yalan söylemenin normalliğine inanan çocuk, büyüdüğünde bu yola rahatlıkla başvurabilir. Rol model aldığı annesi, babası ya da diğer büyükleri yalan söylüyorsa o, bu durumu içselleştirir. Yalan söyleme minikler için kabul edilebilir hâle gelir ve bunu yaparken suçluluk duygusu hissetmez. Çocuk, ailesinden sevgi, ilgi göstermemesi durumunda çevresindekilerin ilgisini çekmek için her zaman doğru konuşmayabilir. Örneğin; başı ağrımadığı halde "Başım ağrıyor." diyebilir. Ebeveynleri tarafından değersizleştirilmemek ve cezalandırılmamak için yapmadığı davranışları yapmış gibi ya da yaptığı davranışları yapmamış gibi ailesine aktarabilir. Mesela onların istemediği yere gider ve "Nereye gittin?" sorusuna ailesinin onaylayacağı yeri söyler. 

Erken çocukluk döneminde aşırı ödüllendirilen çocuklar da yalana başvurur. Arkadaş, öğretmen vb. kişilerden de aynı ödüllendirmeyi bekleyen minik, bunu elde etmek için yalan söyleme tutumu içine girer. Hiçbir davranışı ödüllendirilmezse de buna gereksinim duyabilir. Psikolog Müge Kiremitçi, ailelere şu tavsiyelerde bulunuyor: "Çocuğa yeterli ilgi ve sevgi gösterin. Onları başarılarıyla takdir edin ve onaylanma ihtiyacını karşılayın. Aşırı otoriter ve baskıcı bir tutumla yaklaşmayın. Çocuklarınızı, kardeşi ve çevresindeki diğer insanlar ile kıyaslamayın. Potansiyelinin üstünde beklentiye girmeyin. Onun yalan söylediğini hissettiğiniz durumlarda çocuğunuzu hangi durumlarda yalana başvurduğunu anlamaya çalışın."
Yalanla savaşmak mümkün! 
 
Hocaefendi 'Yalan öldürücü bir virüstür' yazısında yalan insanı olmamak için "Doğruluk en büyük sermayeniz olmalıdır. Bir yalan insanı haline gelmeden, temrinat yapa yapa doğru söylemeye kendinizi şartlandırmalı ve asla hilaf-ı vaki beyanda bulunmamalısınız. Söylediğiniz her cümlenin gerçekten gönlünüzün sesi olup olmadığına özen göstermeli ve mutlaka kesin bildiğiniz şeyleri tam doğru olduğuna inandığınız şekilde söylemelisiniz. Günlük konuşmalarınızdaki sıradan gördüğünüz cümlelerinizde bile hep doğruluk aramalı ve yalanın öldürücü bir virüs olarak kalbinize musallat olmasına asla meydan vermemelisiniz." önerisinde bulunuyor. 

HEMRA KÖSE 

 YENİ BAHAR 

 

Sıkıntılarımıza, dağ başındaki bu çoban kadar sabrediyor muyuz?

Soru sahibi kardeşimiz diyor ki: Bazen sıkıntı ve musibetlere maruz kalıyor, birtakım rahatsızlıklarla karşılaşıyoruz. Böyle üzüntülü devrelerde sabretmemiz gerekirken, duygularımızı kontrol edemiyor, halimizden şikâyet eder hale de gelebiliyoruz. Yaşlı ninemiz de, 'Allah razı olmaz halinden şikâyet edenlerden' diye bizi ikaz ediyor, isterseniz gazetedeki hocanızdan sorun diye de adres gösteriyor. Gerçekten de Rabb'imiz razı olmaz mı maruz kaldığı musibetlerden şikâyet edenlerden? Bu konuda vereceğiniz bilgilerle bizi aydınlatabilir misiniz? Nasıl bir duygu ve düşünce içinde olmalıyız sıkıntı ve zorluklar karşısında?  *** Konuya maneviyat büyüklerimizin bakışıyla baktığımızda tereddüt etmeden diyebiliriz ki: - Hayatta eksik olmayan üzüntülü ve sıkıntılı devrelerde duygu ve düşüncelerimizi kontrol etmeli, Rabb'imizin hakkımızdaki takdirlerine gönülden razı olmalı, itiraz ve isyan duygularına benzeyen şikâyetlere asla yönelmemeliyiz. Çünkü biz, Rabb'imizin hakkımızdaki takdirlerine ne kadar razı olursak Rabb'imiz de bizden o kadar razı olmaktadır. Öyle ise Rabb'imizin razı olacağı sabır ve şükür duyguları içinde karşılamalıyız maruz kaldığımız sıkıntı ve musibetleri. Gazali Hazretleri'nin İhya'sında verdiği şu misal, bu konuda bizi düşündürmelidir: Rivayete göre Hz. Musa aleyhisselam Tur'daki münacatında; "Rabb'im Sen kullarından ne zaman razı olursun?" diye sormuş. Rabb'imiz de şöyle cevap vermiş: - Kullarım benden ne zaman razı olurlarsa, ben de onlardan o zaman razı olurum!.   Demek ki Rabb'imizin takdir buyurduğu sıkıntı ve zorlukları sabır ve şükür duyguları içinde rıza ile karşılamalı, asla şikâyetçi duruma girmemeliyiz. Çünkü hayatta eksik olmayan sıkıntı ve musibetler, bizim kulluk imtihanımızdır. İmtihanı kazanmak ise sabırla, şükürle, rıza ile mümkün olur. Şikâyetle, itirazla değil. Bu sebeple Hz. Ömer Efendimiz der ki: - İster bollukta olsun isterse darlıkta Rabb'imin hakkımdaki tüm takdirlerine gönülden razı olurum. Bolluk verince memnun olup darlık verince şikâyete yönelmek gibi bir yanlıştan da yine Rabb'imin korumasına sığınırım.  İslam büyüklerinden Fudayl bin İyad da sabır ve rıza konusunu şöyle anlatır: - Kul, Allah'ın verdiği nimetlerden nasıl razı oluyorsa, takdir ettiği musibetlerden de öyle razı olmalı, şikâyete yönelmemelidir ki, hayat boyu eksik olmayan sıkıntılara karşı sabır imtihanını kazanmış olsun.  Sıkıntılara sabır ve rıza konusunda en ibretli misali Gazali Hazretleri, dağdaki çoban örneğiyle vermektedir bizlere. Rivayete göre gece-gündüz ibadetle meşgul olan büyüklerden bir zata, gece rüyasında cennetteki komşusu gösterilir. Bakar ki dağda koyunlarını otlatan bir çoban cennetteki komşusu. Merak edip gündüz çobanı görmeye gider. Cennette kendisine komşu yapan amelini öğrenmek ister. Ancak çobanda farklı bir hal göremez de sorar: - Üç gündür incelediğim halde sende farklı bir özellik göremedim. Acaba bilmediğim gizli bir halin mi var, der? Çoban şöyle cevap verir: - Benim farklı bir amelim yoktur. Ancak şöyle küçük bir halim var diyerek sıkıntı ve zorluklara karşı gösterdiği sabır ve tahammül tavrını anlatır: - Ben der, bolluk verdiğinde Rabb'imden nasıl razı olursam, darlık verdiğinde de öyle razı olurum. Hatta hastalık verse sıhhat istemem, fakirlik verse zenginlik talep etmem. Neyi layık görüyorsa onu ben de uygun bulur gönülden razı olurum, asla şikâyete yönelmem!.  Misafir zat dudaklarını ısırarak bağırır: - Sen buna küçük amel mi diyorsun? der. Buna Rabb'imizden gelen "kazaya rıza hali" derler. Böyle kazaya rıza duygusuna sahip olan insanlardan Rabb'imiz o kadar razı olur ki, onu cennetine layık kul olarak kabul eder. Şimdi anladım Rabb'im dağ başındaki bir çobanı neden cennetliklere komşu olmaya layık gördüğünü!. Yani 'kazaya rıza' halini!.  - Ne dersiniz, bu örnekler bizlere bir şeyler söylemiş oluyor mu? Biz de dağ başındaki bu çoban kadar sabır ve rıza duygusuna sahip miyiz, bir düşünsek mi? AHMET ŞAHİN